Screening
Screening voor Kanker
Interessante weblinks
RIVM | borstkankerscreening /preventie kort en bondig RIVM
NFK | NFK bepleit Dikkedarm screening | NFK bepleit ideaal pad dikkedarmkankerscreening
E-gezondheid | Screening, Hoe zit dat bij mannen E-gezondheid
Medisch contact | De keerzijde van screening op kanker Medisch contact
Erfocentrum |prenetale screening Erfocentrum
Screening in Europa
(2009) Bevolkingsonderzoek is een efficiënte manier om kanker te bestrijden. Dat vindt bijna iedereen. Toch is van de doelen die de Europese Commissie vijf jaar geleden stelde, nog niet de helft gehaald. Ook Nederland loopt op sommige punten ver achter.
Schandpaal
In de praktijk zijn er bij de invoering van de tests grote verschillen tussen de lidstaten. Vooral de landen in Oost-Europa die in of na 2004 bij de EU kwamen, scoren slecht. Op het gebied van baarmoederhalskanker lopen vrouwen in negen van de nieuwe lidstaten zelfs het allerhoogste risico.
‘Het is niet de bedoeling om specifieke landen aan de schandpaal te nagelen', zegt Nick Fahy, hoge ambtenaar bij de Europese Commissie. ‘Maar het opzetten van bevolkingsonderzoek blijkt voor de nieuwe lidstaten een enorme uitdaging. Daarom heeft commissaris Vassiliou gezorgd dat nu ook het grote geld uit de structuurfondsen mag worden gebruikt.' Eigenlijk zijn die fondsen bedoeld om welvaartsverschillen tussen regio's verkleinen.
Hoge eisen
Maar het is niet alleen een kwestie van geld. Het rijke Nederland, bijvoorbeeld, is op het gebied van darmkankeronderzoek een grijze vlek op de kaart. Als er (te) hoge eisen aan screening worden gesteld, boek je ook weinig resultaat, zegt Marjolein van Ballegooijen van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.
‘De pilots voor borstkanker- en baarmoederhalsscreenings zijn begin zeventiger jaren van start gegaan. Voor baarmoederhalskanker was er toen nog weinig bewijs dat het effectief was. Zo zou je nù geen bevolkingsonderzoek meer kunnen starten. Toen dikkedarmkankerscreening aan de beurt kwam, waren de eisen die gesteld werden hoger.' Misschien dus wel tè hoog, denkt ze. ‘ We zijn heel zorgvuldig, maar daardoor wel langzamer.'
Experiment
Bij het Erasmus loopt sinds 2006 een experiment met screenen op dikkedarmkanker. In de eerste ronde kregen vijftienduizend mensen een uitnodiging in de bus. Mensen zoals mevrouw Punt-van Oosterhout, die geen klachten had maar bij wie toch een tumor werd gevonden. Had ze gewacht totdat ze pijn kreeg, zegt ze, dan was het te laat geweest. Nu kan ze ‘bij wijze van spreken honderd worden'. De respons was boven verwachting. Professor Ernst Kuipers die het experiment leidt, hoopt dat de regering volgend jaar al darmkankerscreenings voor het hele land invoert.
Twee kampen
Bij het experiment kwam wel een ander probleem aan het licht dat een snelle invoering van kankerscreenings in de weg staat, en niet alleen in Nederland. Er werd gesteggeld over verschillende soorten tests, waarbij de één ingrijpender uitvalt dan de ander. En zolang niet alle neuzen dezelfde kant opstaan, gebeurt er helemaal niets, zegt Marjolein van Ballegooijen van het ziekenhuis in Rotterdam. ‘Als je met een hele eenvoudige test in Nederland achthonderd sterfgevallen per jaar kunt voorkomen - al zijn er dan nog steeds drie of vierduizend die je niet voorkomt - dan is het jammer dat je al die jaren die achthonderd niet hebt meegenomen.'
Richtlijn
Terug in Brussel ziet ook Nick Fahy dit probleem onder ogen. De Europese Commissie wil daarom snel met duidelijke aanbevelingen komen over welke tests gebruikt moeten worden voor de screening op kanker.
